Yevgeni Onegin in de Semperoper in Dresden

De scheurkalender op ons toilet triggerde mij tot het schrijven van dit stukkie van vandaag. Weest u gerust; heel veel intiemer dan deze mededeling over ons toilet wordt het niet…

De vraag boven de tekst: ‘Wat is het oudste orkest van Europa?’

Laat ik nou toch het antwoord daarop weten: Staatskapelle Dresden, opgericht in 1548 en thuis in de Semperoper in Dresden. Op zich is dat feit niet wereldschokkend, maar er is nog een toevalligheid, een serendipity (ik vind dat een geweldig woord) zo u wil: ergens tussen kerst en oud en nieuw zit ik in diezelfde Semperoper en luister naar datzelfde orkest. Ik ben met gasten van Musico namelijk de kerstdagen in Leipzig; we maken op een van de dagen een uitstapje naar Dresden en een van de prachtige producties die we tijdens deze dagen bezoeken is Tsjaikovski’s geweldige opera Yevgeni Onegin (de Duitsers noemen de man Eugen Onegin). Ik zag ‘m in mei van dit jaar in een bloedheet Parijs (de Fransen noemen de man trouwens Eugène Oneguin) en was verkocht.

Weet u wat? Ik schrijf de komende weken, aanlopend naar kerst, af en toe een stukkie over de producties die we dan gaan zien. U kunt dan meegenieten van de voorpret en ik kom weer een beetje op toeren. Het was de afgelopen tijd zo druk in mijn hoofd en mijn leven dat ik nauwelijks toekwam aan het schrijven van stukkies; dit is een mooie gelegenheid om weer aan de slag te gaan.

Meteen dan maar over Yevgeni Onegin? (Laten we Tsjaikovski de eer bewijzen de opera en de man hun (fonetisch) Russische naam te geven).
In november 1836 raakt dichter Alexander Pushkin zo geïrriteerd over de avances naar zijn vrouw door een Franse luitenant, dat hij hem uitdaagt voor een duel. Op de avond van 8 februari 1837 wordt hij doodgeschoten, op dat moment op het toppunt van zijn roem. Apart (en dat is zachtjes uitgedrukt): het was dezelfde scène die hij in zijn zes jaar daarvóór gepubliceerde boek Eugène Onéguine beschreven had.

Tsjaikovski gebruikt dit meesterwerk uit de Russische literatuur en schrijft er de gelijknamige opera over. Onegin is een man, zowel ironisch als sympathiek (nou ja, sympathiek, ik vind ‘m een onsociale hufter), die verbitterd is geraakt door het society-leven-bestaan, die liefde afwijst uit een misplaatst gevoel voor ijdelheid en die uit trots zijn beste vriend doodt en daarmee de rest van zijn leven in uiterste wanhoop moet slijten.

Ik laad het filmpje op van de trailer van Yevgeni Onegin met Anna Netrebko als Tatjana, in het slot van de brief-aria. Netrebko is dezer tijden op de toppen van haar kunnen. Hier in het filmpje is ze wat stevig van postuur en dat heeft ze nodig (in Brabant zouden we zeggen “dan hedde wa bij te zetten”): Tatjana is een bijzonder pittige rol om te zingen. Netrebko is trouwens niet alleen een ideale Tatjana, ze is ook een ideale Lucia (in Lucia di Lammermoor) en een ideale Mimi (in La Boheme) en…
Je merkt dat het fijn is om in je moerstaal te kunnen zingen; het maakt de loodzware aria (in totaal duurt-ie geloof ik een minuut of acht) makkelijker. Dit ligt zo dichtbij haar…

Er is trouwens weer genoeg te genieten op YouTube. De finale uit Onegin is er ook te vinden, in verschillende samenstellingen. Ik besloot geen filmpje op te laden met Netrebko en Hvorostovsky: ik zou er niet naar kunnen luisteren zonder weer heel verdrietig te worden over het (recente) verlies van Dima Hvorostovsky, maar als u wil: prachtig, prachtig!

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *