La Marseillaise

Vandaag in 1792 werd voor het eerst de Marseillaise gezongen. Hoewel uitermate bloedig van tekst vind ik het altijd nog zo?n pakkend ritme dat ik het niet kan laten mee te zingen als het gezongen of gespeeld wordt.

Het oorspronkelijke lied werd lied werd geschreven en gecomponeerd door Claude Joseph Rouget de Lisle en hij gaf het de eerste naam mee: Chant de guerre de l’Armee du Rhin (marslied van het Rijnleger). Dat ‘Rijnleger’ waren de troepen uit Marseille die het lied zongen tijdens de Franse Revolutie bij hun intocht in Parijs, vandaar de Marseillaise, eigenlijk een bijnaam dus.

Een groot componist was hij niet, die Rouget de Lisle: het geheel is een nogal horkerig gecomponeerde opeenvolging van verschillende deunen; het enige dat onweerstaanbaar is (vind ik hoor, u hoeft het niet met me eens te zijn) is het ritme: het marcheert buitengewoon lekker op de Marseillaise Erg geschikt om die laatste kilometer van je wandeling te gebruiken als je echt zo moe bent dat je bijna niet meer voort kunt, zo heb ik ondervonden: fluit de Marseillaise en huppekee, er komt nog een laatste beetje kracht in de benen.

In 1830 is de Marseillaise door componist Hector Berlioz opnieuw gearrangeerd.

Op 14 juli 1795 werd de Marseillaise tot volkslied van Frankrijk verklaard. Later, tijdens het keizerrijk, werd het lied door Napoleon verboden. Pas ten tijde van de Derde Franse Republiek werd de Marseillaise in ere hersteld.

Ook buiten Frankrijk schreef het lied geschiedenis: in Rusland werd het tijdens de Revolutie gebruikt (later vervangen door de Internationale) en in de Amerikaanse burgeroorlog werd het lied gezongen door de zuiderlingen toen hun staten uit de Unie der Verenigde Staten traden en zich bij de Geconfedereerde Staten van Amerika aansloten. En Chinese opstandelingen zongen in 1989 de Marseillaise rond een zelfgeknutseld beeld van papier maché op het Plein van de Hemelse Vrede tijdens het Tiannanmen-protest. Er is bijna geen lied te bedenken dat zoveel heeft losgemaakt door de geschiedenis heen (misschien het Slavenkoor van Verdi, schiet me nu te binnen).

Hieronder de tekst van het eerste deel, het meest gezongen deel, en (mijn) de vertaling.
Allons enfants de la Patrie / Kom kinderen van het vaderland
le jour de gloire est arrivé! / de dag van de glorie is aangebroken!
Contre nous de la tyrannie / Tegen ons
L’étendard sanglant est levé / is het bloedige vaandel van de tirannie gehesen
Entendez-vous dans les campagnes / Hoort ge in de velden
Mugir ces féroces soldats? / het schreeuwen van die vreselijke soldaten?
Ils viennent jusque dans vos bras / Zij naderen tot in uw armen
Égorger vos fils, vos compagnes! / om uw zonen en echtgenoten te kelen
Aux armes, citoyens, / Te wapen, burgers!
Formez vos bataillons. / Vormt uw bataljonnen!
Marchons! Marchons! / Laten we marcheren
Qu’un sang impur / zodat het onreine bloed
Abreuve nos sillons / onze goten doordrenkt.

Ik vond op zoek op You tube weer van alles wat ik u wilde laten zien, maar het is te veel om in te sluiten, dus u mag zelf surfen. U kent de gebruikelijke waarschuwing: doe het alleen als u tijd hebt, want wat je allemaal niet tegen komt: van scènes uit films tot een werkelijk wanstaltige uitvoering met Jessey Norman die op een platform door het publiek geschoven wordt, vreselijk!

Uiteindelijk toch maar Roberto Alagna ‘opgeladen’. Ik heb het niet zo met hem, maar hier zingt-ie erg to the point en steviger dan hij normaal doet. Let erop hoe het publiek als een man uit de stoelen komt, zodra het merkt wat er gezongen gaat worden. Zoveel nationaliteits-zin is mij vreemd, al moet ik bekennen dat ik bij meerdere gelegenheden het Wilhelmus gezongen heb en het dan niet gek vond als het publiek ging staan.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *