Joan Sutherland

Ha! Vandaag heb ik het makkelijk! Opzoek naar een themaatje voor dit stukkie, dat er een dag eerder op komt dan gewoonlijk (want wij zijn lekker drie dagen wandelen in Zuid-Limburg), stuitte ik op de geboortedag van een van mijn all-time-favourites: Dame Joan Sutherland. (oneerbiedig door een oud-collega ooit Sjaan Sudderlap genoemd, maar ik zal zijn naam niet noemen…)
Ze zingt al een tijdje niet meer, maar doet wel masterclasses en zit in jury’s en is nog steeds een schatje: alle diva-kuren zijn haar vreemd.

Ik zal u vertellen hoe haar leven liep en afsluiten met een anekdote, die ik nu wel kan vertellen, want tenor Adriaan van Liempt, die een hoofdrol in het verhaaltje speelt is al weer een paar jaar dood en lijdt er dus niks van als ik een grap over hem vertel (zou-ie trouwens bij leven ook wel tegen gekunnen hebben, hoor, hij was ras-Brabander en had dus gevoel voor humor.).

Sopraan Dame Joan Alston Sutherland werd geboren in Sydney op 7 november 1926, Pfoe, dan wordt ze vandaag dus al 82; ik dacht dat ze een stuk jonger was…).
Joan’s moeder was een mezzosopraan, ze zongen veel samen en vanaf haar achttiende nam Joan de mogelijkheid voor een carrière als zangeres serieus. Ze debuteerde in 1952 in Australië als Dido in Purcell’s Dido and Aeneas. Later in 1952 debuteerde ze in Covent Garden (Londen) als Eerste Dame in Mozart’s Die Zauberflöte. Het ging razendsnel, want in november van datzelfde jaar stond ze al naast Maria Callas te zingen.

Ze kwam bij een begeleidingsklasje (wat klinkt dat simpel eigenlijk…) haar latere echtgenoot, dirigent/pianist Richard Bonynge tegen. Boze tongen fluisterden dat het een verstandshuwelijk was dat niet zou standhouden: nou ze zijn nog steeds bij elkaar.

Na haar vertolking van Alcina in Teatro La Fenice in Venetië in 1960 kreeg ze de bijnaam La Stupenda, hetgeen zoveel betekent als ‘zij die verbazing wekt’.
Echtgenoot Richard Bonynge haalde haar over zich meer op het belcanto repertoire te concentreren: hoge noten waren immers voor haar (door het zingen van coloraturen) getrainde stem geen enkel probleem.
In 1959 brak ze echt door met haar vertolking van de waanzinscène uit Lucia di Lammermoor van Donizetti (en uit die rol stamt mijn anekdote).

Haar laatste openbare optreden werd in 1990 afgesloten in Convent Garden met een gala-optreden van Die Fledermaus op de avond van nieuwjaarsdag,geflankeerd door vrienden Luciano Pavarotti en Marilyn Horne.

Ik had kaartjes voor een van haar laatste voorstellingen, notabene in provinciestad Eindhoven. Een tractatie van een vriend (die ook al weer jaren dood is…. zucht). Op de trappen van de schouwburg werd ons 400 mark geboden voor de kaartjes; wij weigerden en liepen met bonzend hart door. De avond was zowel hilarisch als prachtig. Haar waanzinsaria was van een ongekende schoonheid en souplesse; als ze naar voren liep op het toneel, met het mes in haar hand, weken de voorste rijen publiek terug, zo sterk was de lading waarmee ze zong. Ik heb ademloos geluisterd.

Voor de hilariteit zorgde Adriaan van Liempt, vooral door zijn gestalte, waar hij ook niks aan kon doen: hij was nou eenmaal klein en gedrongen. Om zijn gedrongenheid niet al te zeer af te laten steken bij de, laten we voorzichtig zeggen stevige gestalte van La Stupenda, had een of andere goof bedacht dat er een toneel moest zijn met hoogteverschil. Dat pakte niet helmaal handig uit. Op de een of andere manier stond van Liempt steeds verkeerd en dus een trapje lager dan Joan, die daardoor nog enormer leek. Bovendien had diezelfde goof Adriaan een zwaard gegeven dat te lang voor zijn gestalte was en dat de hele avond aandoenlijk achter hem aan klepperde. Die twee dingen werkten mij al op de lachspieren (u weet vast wel hoe dicht giebelen en ontroering bij elkaar liggen, bovendien was ik bijna twintig jaar jonger dan nu). Dat geklepper had tot gevolg dat het zwaard muurvast in het gevest kwam te zitten. Toen het bij de bruiloftsscène getrokken moest worden kreeg de arme Adriaan het bijna niet uit het gevest en toen dat uiteindelijk wel lukte, ging dat met zoveel ongedoseerde kracht dat hij bijna omviel. Toen hield ik het niet meer. Was u er ook die avond? Dan was ik het wiens lach door de zaal schalde op een van de meest dramatische momenten uit de opera. Sorry, alsnog, zoveel jaar na dato. Maar wie kan mij nazeggen dat-ie Joan Sutherland een van haar laatste Lucia’s heeft horen zingen voor een gulden of veertig? Precies!

In de link de waanzins-aria uit Lucia. Vooral een lesje applaus, kijk maar aan het einde. Er staan nog meer filmpjes met dezelfde aria op You tube: lekker een uurtje waanzin.

Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *